Διαχείριση Κρίσεων Συμπεριφοράς: Τι να κάνετε στη στιγμή

Όλοι οι γονείς το έχουμε ζήσει: η στιγμή που το παιδί μας ξεσπά σε ένα supermarket, σε μια οικογενειακή γιορτή, ή απλώς στο σαλόνι. Καρδιά να χτυπά, βλέμματα να μας κοιτάνε. Τι κάνουμε όμως στη στιγμή αυτή; Ας δούμε πρακτικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες συμβουλές.

Πρώτο βήμα: Διατήρησε την ηρεμία σου

Ξέρω, είναι το πιο δύσκολο. Όμως το παιδί σου αντικατοπτρίζει τη συναισθηματική σου κατάσταση. Αν εσύ είσαι ταραγμένος/η, η ένταση θα ανέβει.

Πάρε 3 βαθιές αναπνοές πριν αντιδράσεις.

Δεύτερο βήμα: Εντόπισε τη λειτουργία της συμπεριφοράς

Κάθε συμπεριφορά έχει σκοπό. Στο ABA, αναγνωρίζουμε 4 κύριες λειτουργίες:

ΛειτουργίαΤι σημαίνει

ΠροσοχήΤο παιδί θέλει την προσοχή σου

ΠρόσβασηΘέλει κάτι (παιχνίδι, τροφή)

ΑποφυγήΘέλει να φύγει από κάτι (εργασία, χώρο)

ΑισθητηριακήΗ ίδια η συμπεριφορά τον ανακουφίζει

Τρίτο βήμα: Τι να μην κάνεις

Μη φωνάζεις – ανεβάζει το stress του παιδιού

Μη “λογικεύεις” σε κρίση – ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται λογική εκείνη τη στιγμή

Μη υποσχεθείς ανταμοιβές για να σταματήσει – μπορεί να ενισχύσεις τη συμπεριφορά

Μη σε νοιάζει τι σκέφτονται οι άλλοι – προτεραιότητα είναι το παιδί σου

Τέταρτο βήμα: Τι να κάνεις

Μείωσε τα ερεθίσματα (ησυχία, λιγότερα φώτα, λιγότεροι άνθρωποι)

Χρησιμοποίησε λίγα λόγια ή καθόλου – ίσως μόνο μια αγκαλιά αν τη δέχεται

Δώσε χρόνο για ηρεμία (5–15 λεπτά συνήθως)

Παρέμεινε κοντά ως ασφαλής παρουσία

Μετά την κρίση: Η σημαντικότερη δουλειά

Όταν το παιδί ηρεμήσει, τότε μπορείς να:

Συζητήσεις τι έγινε με απλά λόγια

Διδάξεις εναλλακτικές συμπεριφορές

Καταγράψεις τι προηγήθηκε (trigger), για να προβλέψεις την επόμενη φορά

Πρόληψη: Το καλύτερο “φάρμακο”

Οι περισσότερες κρίσεις μπορούν να αποφευχθούν με:

Προβλεψιμότητα (οπτικά προγράμματα)

Επαρκή ξεκούραση & φαγητό

Λειτουργικά μέσα επικοινωνίας

Θετική ενίσχυση καθημερινά

Θυμήσου: Η συμπεριφορά είναι επικοινωνία. Το παιδί σου δεν “κάνει” κρίση – βιώνει μια κρίση και χρειάζεται τη βοήθειά σου.